پودر چربی دامی

پودر چربی یک منبع چربی غلیظ و پرانرژی است که به صورت خشک و پایدار برای استفاده در خوراک دام (بیشتر گاو شیری و پرواری، و تا حدی سایر دام‌ها) تولید می‌شود.

 

انواع رایج آن:

چربی بای‌پس یا محافظت‌شده (چربی محافظت‌شده یا عبوری):

طوری فرآوری شده که در شکمبه گاو کمتر تجزیه شود و بیشتر در روده کوچک جذب شود؛ مخصوص نشخوارکنندگان.

پودر چربی معمولی (غیر محافظت‌شده):

در طیور و تک‌معده‌ای‌ها یا در مقادیر محدود در نشخوارکنندگان استفاده می‌شود.

معمولاً از روغن‌های گیاهی (روغن پالم، سویا و…) یا حیوانی تصفیه‌شده تولید می‌شود و اسیدهای چرب متمرکز دارد.

 

مزایای پودر چربی دامی

تأمین انرژی بسیار بالا با حجم کم

چربی تقریباً دو برابر کربوهیدرات‌ها انرژی دارد.

زمانی که دام اشتهای محدودی دارد (مثل اوایل شیردهی گاو) با حجم کم خوراک، انرژی زیادی تأمین می‌شود.

 

کمک به افزایش تولید شیر و چربی شیر (در گاو شیری)

در دوران اوج شیردهی، توازن منفی انرژی را کاهش می‌دهد و به حفظ تولید شیر کمک می‌کند.

برخی انواع بای‌پس چربی به بهبود درصد چربی شیر کمک می‌کنند.

 

حفظ وضعیت بدنی و جلوگیری از کاهش وزن شدید

در گاو شیری پس از زایمان، با افزودن انرژی کنسانتره بدون بالا بردن زیاد نشاسته، کاهش وزن دام کمتر می‌شود.

در دام پرواری هم می‌تواند به افزایش رشد و بهبود ضریب تبدیل خوراک کمک کند.

 

کاهش خطر اسیدوز شکمبه‌ای نسبت به بالا بردن زیاد غلات

برای بالا بردن انرژی جیره، اگر فقط غلات (نشاسته) زیاد شود، خطر اسیدوز و مشکلات گوارشی بالا می‌رود.

بخشی از انرژی را می‌توان با چربی تأمین کرد تا فشار روی نشاسته کم شود.

 

 

کمک به بهبود باروری (در صورت مصرف درست

وضعیت بدنی بهتر و کاهش توازن منفی انرژی در اوایل شیردهی، روی برگشت فحلی و باروری اثر مثبت دارد.

 

پایداری خوب در نگهداری

به صورت پودر خشک، در صورت نگهداری صحیح (دور از گرمای زیاد و رطوبت) ماندگاری مناسبی دارد.

 

نکات احتیاطی کوتاه:

مصرف بیش از حد چربی می‌تواند مصرف ماده خشک، تخمیر شکمبه و چربی شیر را تحت تأثیر منفی قرار دهد. نوع چربی، مقدار و زمان مصرف باید با نظر کارشناس تنظیم جیره باشد

 

موارد استفاده پودر چربی

گاو شیری (بیشترین مصرف

دوره اوایل شیردهی (بعد از زایمان) تا میانه شیردهی برای:

افزایش چگالی انرژی جیره

کاهش توازن منفی انرژی

کمک به حفظ تولید و چربی شیر

معمولاً به صورت:

اضافه شدن به کنسانتره

سطح مصرف معمول (بسته به نوع محصول): حدود ۲–۵٪ ماده خشک جیره یا بر حسب گرم در روز/سر (به تشخیص متخصص تغذیه).

 

گاو پرواری

برای:

افزایش انرژی جیره بدون بالا بردن زیاد غلات

بهبود رشد روزانه و ضریب تبدیل در دوره پایانی پروار

مقدار مصرف باید کنترل شود تا روی فیبرخوراک و تخمیر شکمبه اثر منفی نگذارد.

 

سایر نشخوارکنندگان (گوسفند، بز)

در واحدهای صنعتی یا پرواربندی سنگین، در مقادیر محدود برای افزایش انرژی جیره قابل استفاده است.

به‌خصوص در دوره‌های استرس، سرما، یا نیاز انرژی بالا.

 

طیور و تک‌معده‌ای‌ها

به صورت پودر چربی یا چربی مایع (بیشتر در خوراک صنعتی طیور):

تأمین انرژی بالا

کاهش گردوغبار خوراک

میزان و نوع چربی باید مطابق فرمولاسیون کارخانه خوراک باشد تا تعادل اسیدهای چرب و ماندگاری خوراک حفظ شود.

 

جیره‌های خاص و استرس گرمایی

در شرایط گرمای شدید، دام برای دفع حرارت، مصرف خوراک حجیم را کم می‌کند.

افزودن چربی، امکان تأمین انرژی با حرارت افزوده‌ی متابولیکی کمتر نسبت به نشاسته را فراهم می‌کند و به تحمل گرما کمک می‌کند.